کارگاه بنیان‌های سوادآموزی رویداد حضوری

کارگاه آموزشی «بنیان‌های سوادآموزی» که در قالب 3 روز 6 ساعته (از ۹ صبح تا ۱۵ ظهر) برگزار می‌شود، گام یا دورۀ اول از مسیر دریافت صلاحیت حرفه‌ای «معلم سوادآموزی» است. در این دوره تلاش می‌کنیم با رویکردهای مختلف به یادگیری (نظریه‌های یادگیری) و اثرات آن‌ها بر سوادآموزی آشنا شویم و ضمن مرور تاریخچۀ رویکردهای حاکم بر سوادآموزی، اهمیت و ضرورت رویکرد جامع تعادلی (BCA) را نشان دهیم.

صلاحیت حرفه‌ای به مجموعۀ دانش، مهارت‌ها، توانایی‌ها و ویژگی‌هایی گفته می‌شود که در یک حرفه ارزشمند هستند. مرکز توسعۀ سوادآموزی ایران با الهام از انجمن بین‌المللی سوادآموزی (ILA) و بر اساس استانداردهای پژوهش‌مبنای این انجمن، اقدام به ارائۀ آموزش‌های ضروری برای تربیت معلم و متخصص سوادآموزی در سطوح مختلف می‌کند و در پایان این فرایند، در صورت قبولی افراد در آزمون نهایی، برایشان گواهینامۀ صلاحیت حرفه‌ای صادر خواهد کرد. دوره‌های صلاحیت حرفه‌ای ما بر اساس منابع معتبر مؤسسۀ بین‌المللی پیرسون (Pearson) و مسیر مورد تأیید لزلی مورو (Lesley Morrow)، استاد برجستۀ سوادآموزی و رئیس سابق انجمن بین‌المللی سوادآموزی (ILA) طراحی شده‌اند.

آشنایی با راهبران

زهرا حیدری کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی، راهبر آموزشی و آموزشگر معلمان است که بیش از سیزده سال از زندگی حرفه‌ای خود را وقف شناخت، آموزش و بهبود تجربۀ سوادآموزی کودکان کرده است؛ چه در محیط‌های رسمی همچون مدرسه‌ها و چه در فضاهای نوآورانه و کمتر رسمی. تمرکز ویژۀ او بر سوادآموزی در سال‌های آغازین دبستان (پایه‌های اول تا سوم) باعث شده تا تجربه و دانشی منحصربه‌فرد در طراحی و اجرای برنامه‌های مؤثر سوادآموزی داشته باشد. او هفت سال کارشناس سوادآموزی و عضو هیئت علمی الگوی دبستان‌های مجتمع آموزشی مفید بوده است. علاوه بر این‌ها، او هم‌بنیان‌گذار مرکز توسعۀ سوادآموزی ایران هم هست.

حسام حسین‌زاده معلم، جامعه‌شناس و پژوهشگر مطالعات آموزشی است که بیش از ده سال در کلاس‌های دبستان، متوسطۀ اول و دوم با دانش‌آموزان زیسته و آموخته است. علاقۀ ویژه‌اش به سوادآموزی اولیه، او را به جست‌وجوگری پیگیر در این حوزه بدل کرده است. در حال حاضر، تمرکز او بر طراحی و راهبری تجربه‌های بهبود و نوآوری آموزشی در مدرسه‌هاست؛ تجربه‌هایی که یادگیری را نه‌فقط مؤثرتر، بلکه انسانی‌تر و دلپذیرتر می‌کنند. علاوه بر این‌ها، او هم‌بنیان‌گذار مرکز توسعۀ سوادآموزی ایران هم هست.

• باورها و ارزش‌های کلیدی در رویکرد جامع تعادلی (BCA)
• چرا سوادآموزی مهم است؟
• آشنایی با مهم‌ترین نظریه‌های یادگیری از ابتدا تا قرن بیستم
• تکامل نظریه و عمل سوادآموزی در پیوند با نظریه‌های یادگیری (آشنایی بیشتر با رفتارگرایی و سازنده‌گرایی)
• «آمادگی خواندن» چیست و چه اهمیتی دارد؟
• آشنایی با کلاس رفتارگرای دوست‌دار کودک
• آشنایی با رویکردهای کلیدی به سوادآموزی اولیه (آواشناسی، کل‌زبان و شکوفاشونده)
• آشنایی با رویکرد جامع تعادلی (BCA) و نسبت آن با رویکردهای کلیدی
• تحلیل نمونۀ فیلم از اجرای بلندخوانی اشتراکی
• آشنایی با بخش‌های مختلف یک روز آموزشی کامل در رویکرد جامع تعادلی (BCA) شامل:
  
  • نشست صبحگاهی کلاسی
  • نشست صبحگاهی واژگان
  • کارگاه درک مطلب خوانداری
  • آموزش خواندن هدایت‌شده در گروه کوچک
  • زمان ایستگاه و معرفی ایستگاه‌ها
  • کارگاه نوشتن
  • نشست مطالعۀ واژه
  • تلفیق دروس تکمیلی
  • پایان‌بندی روز
• تمرین طراحی آموزشی مبتنی بر ادبیات باکیفیت کودک برای بخش‌های زیر از روز آموزشی:
  
  • کارگاه درک مطلب خوانداری
  • آموزش خواندن هدایت‌شده در گروه کوچک
  • کارگاه نوشتن
  • نشست مطالعۀ واژه
• استاندارد یادگیری در مقابل اهداف یادگیری
• آشنایی با ساختار و اهداف یادگیری برنامۀ درسی سوادآموزی آمریکا

با مشارکت فعالانه در این کارگاه:

• با باورها و ارزش‌های کلیدی در رویکرد جامع تعادلی (BCA) آشنا می‌شوید.
• مهم‌ترین نظریه‌های یادگیری را از ابتدا تاکنون مرور می‌کنید و با تأثیرات آن‌ها بر سوادآموزی آشنا می‌شوید.
• با رویکردهای کلیدی و اصلی به سوادآموزی اولیه (آواشناسی، کل‌زبان و شکوفاشونده) آشنا می‌شوید.
• با رویکرد جامع تعادلی (BCA) آشنا می‌شوید و می‌فهمید که چگونه حاصل تجربه‌ها و تقابل‌ها میان رویکردهای اصلی است.
• با تک‌تک بخش‌های یک کلاس آموزشی مبتنی بر رویکرد جامع تعادلی (BCA) آشنا می‌شوید و برای اکثر بخش، خودتان نمونه‌هایی از طراحی آموزشی را انجام می‌دهید.
• با دو مفهوم «استاندارد یادگیری» و «هدف یادگیری» آشنا می‌شوید و تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌ها را درک می‌کنید.
• با چگونگی تقسیم یک استاندارد یادگیری به سلسله‌ای از اهداف یادگیری آشنا می‌شوید.
• با بخش‌هایی از برنامۀ درسی سوادآموزی آمریکا (Common Core) آشنا می‌شوید.

مخاطبان اصلی این کارگاه معلمان و راهبران آموزشی دبستان (پایه‌های اول تا ششم) هستند. هرچند مثال‌ها و فرایندهای کارگاه بیشتر مبتنی بر تجربیات سوادآموزی سال‌های آغازین (پایه‌های اول تا سوم) است اما با اندکی مهارت و تغییر، می‌توان همین الگوها را برای پایه‌های بعدی (چهارم تا ششم) نیز به کار گرفت. به‌طور کلی وقتی از «معلم سوادآموزی» صحبت می‌کنیم، منظور معلمی است که در یکی از پایه‌های دبستان مشغول تدریس سوادآموزی (فارسی و نگارش) است. از نظر حرفه‌ای، نیاز است معلمانی که در پایه‌های چهارم تا ششم درگیر تدریس سواد و زبان فارسی هستند نیز دانش و تسلط کافی به روندهای سوادآموزی در پایه‌هایی پایین‌تر را داشته باشند.